Anasayfa / Eğitim / Coğrafya / Heyelan Nedir? Heyelandan Korunma Yolları Nelerdir?

Heyelan Nedir? Heyelandan Korunma Yolları Nelerdir?

Heyelan Nedir? Heyelandan Korunma Yolları Nelerdir?

Heyelan Nedir? Yağmur sularının toprağın üst kısmından derinlere doğru gider ve arazinin geçirgenliği varsa yer altı sularına veya derelere doğru akar. Ancak bazı arazilerde alta bulunan tabakanın geçirgen olmayışı (kil) nedeniyle suyu tutar. Eğimli arazi de ağırlaşan bu topraklı kısım yer çekimi nedeniyle kaymaktadır.  Heyelanlı bölge üzerinde yapılar veya yerleşim birimleri varsa bu kaymadan etkilenme çok büyük boyutta olur. Bu olaylara heyelan adı verilir.

Heyelan yazımızı okuduktan sonra tüm Yıkıcı doğa olayları VE Korunma Yolları Nelerdir ? Yazımıza Bakmanızı Öneririm.

Heyelan fazla yağış alan ve eğimli arazilerde görülür.

Heyelan bir anda gerçekleşmesinden dolayı can ve mal kayıplarına neden olmaktadır. Toprağın suya doyması sonucu bir anda gerçekleşir. Heyelan genellikle ilkbahar mevsiminde görülmektedir.

heyelan nedir
heyelan nedir

Heyelan Tipleri Nelerdir?

Genel olarak heyelan terimi ile açıklanan bu hızlı kütle hareketleri asıl heyelanlar, göçmeler ve toprak kaymaları olmak üzere üç gruba ayrılabilirler.

Asıl Heyelanların Oluşumu?

Bunların oluşumunda su, hazırlayıcı bir rol oynar. Fakat asıl heyelan kütlesi, su ile hamurlaşmış halde değildir. Kuru bir kütle halinde, fakat kaymaya uygun bir zemin üzerinde yer değiştirmiştir. Bu tip heyelanlar Türkiye’de sık sık oluşurlar. Bu heyelanların en büyük olanları, genellikle bol yağışlı ve dik eğimli sahalarda, özellikle kuvvetle yarılmış, nemli ve litoloji bakımından da elverişli olan Kuzey Anadolu dağlık alanında oluşmuştur. Geyve, Ayancık, Sinop çevresi, Maçka, Of-Sürmene ve Trabzon-Sera heyelanları bunların başlıcalarındandır.

Sera Heyelanı, Trabzon şehrinin 10 km kadar batısında Sera Köyü yakınlarında 1950 yılında oluşmuştur. Heyelanın oluşmasından bir hafta kadar önce, Sera vadisinin dik yamaçlarında derin yarıklar oluşmuş, topoğrafya küçük ölçüde bazı değişikliklere uğramıştır. Fakat asıl heyelan, birkaç dakika gibi kısa bir zaman içinde ve şiddetli bir gürültü ile birlikte oluşmuştur.

Bir kısmı akış şekilleri gösteren, fakat asıl olarak kayma yüzeyleri boyunca yer değiştiren kütlenin ortalama uzunluğu 650 m. genişliği 350 m., kalınlığı ise 65 m. kadardır. Böylece Sera heyelanı sonucunda 15 milyon m³ hacminde kaya ve döküntü yer değiştirmiştir. Bu heyelan kütlesi Sera deresinin vadisini tıkamış ve burada 4 km. uzunluğunda, ortalama 150 m. genişlikte ve 55 m. derinliğinde oldukça büyük bir set gölü oluşmuştur.

Araştırmalar, bu heyelanın oluşumunda normalden daha fazla yağışlı geçen kış mevsimi ile karların hızla erimesine neden olan Föhn karakterinde güney rüzgarlarının etkisi olduğunu göstermektedir. Bu yolla zemine çok fazla oranda su sızmıştır. Zaten bu sahada çözülme çok derinlerde olduğu gibi, andezitik kayalar ve yastık lavlar derin diyaklazlarla yarılmış, aralarındaki bağlar gevşektir. Bu durum, su ile doygunlaşan arazinin kaymasını ayrıca kolaylaştırmıştır. Bundan başka, yamaç eğimlerinin çok fazla olması ve özellikle Sera deresinin yamacın alt kısmını oyması heyelanın oluşumunda rol oynamış olmalıdır.

Deprem Nedir? Korunma Yolları Nelerdir?

Heyelandan Önce Göçmeler

Heyelanın hareket bakımından farklı bir başka tipini oluştururlar. Bu tip heyelan bir kaşığa benzeyen konkav kopma yüzeyleri boyunca dönerek yer değiştiren kısımlardan oluşur. Kayan kısımlardan her biri, geriye doğru çarpılır. Bunu sonucunda, kayan kütlelerin ilksel eğimleri değişir ve bunların yüzeyleri kopma yarasının bulunduğu tarafa doğru yeni bir eğim kazanır. Yamaçların alt kısımlarının akarsular, dalgalar gibi etkenler tarafından fazla oyulması göçme şeklindeki heyelanların başlıca sebebidir. Fazla oyulmasının asıl sebebi göçlerin ağır hasar vermesidir.

heyelan göçmeleri
heyelan göçmeleri

Falezlerin ve yamaçların gerilemesi, menderes halkalarının büyümesi sırasında alttan oyma sürecine bağlı olarak sık sık göçmeler oluşur. Göçmüş kütleler veya bloklar büyük oldukları durumda, bunlar arasında küçük göller veya yamaçlarda taraçalara benzer sahanlıklar oluşur. Küçük ve Büyük Çekmece göllerinin kenarlarında ve bu iki göl arasındaki deniz kıyısı boyunca bu tür göçmelerin tipik örnekleri yaygındır.

Heyelandan Korunma Yolları Nelerdir ?

  1. Heyelan olabilecek alanlarda bina yapılmamalıdır.
  2. Heyelan olabilecek yerlere setler(istinat duvarı) yapılmalıdır.
  3. Heyelan olabilecek yerlere uyarıcı levhalar yerleştirilmelidir.
  4. Yamaçlara set yapılması,
  5. Kütlenin kaymasına neden olan kısmının kazılması,
  6. Zemin sertleştirilmesi, İstinat Duvarı yapılması, ağaç dikilmesi ve Buna Benzer Şeyler

Göz Atın!

Heyelan ve Erozyonun Tarım Üzerindeki Etkileri

Heyelan Heyelan (toprak kayması) toprak, kaya veya döküntü örtüsü şeklindeki kütlelerin yerlerinden kayarak taşınmasıdır. Killi …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir